W obliczu globalnych wyzwań klimatycznych oraz rosnącej świadomości ekologicznej społeczeństwa, branża budowlana przechodzi dynamiczną transformację. Konieczność ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i efektywniejszego gospodarowania zasobami naturalnymi stawia przed nią nowe cele i wyzwania. W odpowiedzi na te potrzeby, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Kaliszu podjęła strategiczną decyzję o uruchomieniu innowacyjnego kierunku studiów – Budownictwo Energooszczędne. Jest to inicjatywa nie tylko odpowiadająca na aktualne trendy rynkowe, ale przede wszystkim kształtująca przyszłych specjalistów, którzy będą mogli aktywnie wpływać na rozwój zrównoważonego budownictwa w Polsce. Dynamiczny rozwój gospodarczy przekłada się na ciągły wzrost liczby realizowanych inwestycji budowlanych, od nowoczesnych osiedli mieszkaniowych po zaawansowane obiekty komercyjne i przemysłowe. Wraz z tym wzrostem pojawia się pilna potrzeba nie tylko zwiększania skali produkcji budowlanej, ale przede wszystkim podnoszenia jakości realizowanych obiektów, z naciskiem na ich efektywność energetyczną i minimalny wpływ na środowisko naturalne. Inicjatywa PWSZ w Kaliszu jest odpowiedzią na te rosnące wymagania, proponując studentom zdobycie wiedzy i umiejętności niezbędnych do projektowania, budowania i modernizacji obiektów charakteryzujących się najwyższymi standardami energooszczędności.

Kaliska uczelnia od dłuższego czasu sygnalizowała potrzebę stworzenia kierunku, który kompleksowo odpowiadałby na wyzwania współczesnego budownictwa, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów energetycznych. Nowy kierunek, budownictwo, ma być fundamentem dla przyszłych inżynierów, którzy będą potrafili sprostać coraz bardziej restrykcyjnym normom i oczekiwaniom inwestorów. Jest to krok milowy, który ma na celu wykształcenie kadry zdolnej do tworzenia budynków nie tylko estetycznych i funkcjonalnych, ale przede wszystkim przyjaznych dla środowiska i ekonomicznych w eksploatacji. Program studiów został opracowany w taki sposób, aby uwzględniać najnowsze osiągnięcia technologiczne, najskuteczniejsze rozwiązania materiałowe oraz innowacyjne techniki budowlane. Uczelnia inwestuje również w nowoczesną infrastrukturę badawczą, w tym w specjalnie przygotowane laboratorium, które ma stanowić serce praktycznych zajęć studentów. To właśnie w tym miejscu, poprzez doświadczenia i eksperymenty, młodzi budowlańcy będą mogli zgłębiać tajniki efektywnego zarządzania energią w budynkach, ucząc się, jak odzyskiwać ciepło i wykorzystywać je do ogrzewania, a także jak minimalizować straty energii poprzez odpowiednią izolację termiczną i szczelność konstrukcji. Państwo aktywnie wspiera rozwój budownictwa energooszczędnego, oferując znaczące dopłaty do domów spełniających określone kryteria efektywności energetycznej, nawet do 50 tysięcy złotych. Ta polityka rządu stanowi silny impuls dla rynku i jednocześnie podkreśla wagę wykształcenia specjalistów, którzy będą w stanie te ambitne cele realizować. Studenci PWSZ w Kaliszu, zdobywając wiedzę i praktyczne umiejętności w tym zakresie, będą więc mieli realny wpływ na tworzenie zdrowszego i bardziej zrównoważonego środowiska budowlanego.

Zainteresowanie energooszczędnymi domami rośnie w zastraszającym tempie, zarówno wśród indywidualnych inwestorów poszukujących niższych rachunków za ogrzewanie i wyższego komfortu życia, jak i wśród deweloperów oraz projektantów, którzy dostrzegają w tym kierunku przyszłość branży. Uruchomienie kierunku budownictwo energooszczędne w PWSZ Kalisz jest zatem bardzo trafnym posunięciem, które z pewnością spotka się z dużym zainteresowaniem kandydatów. Absolwenci tego kierunku będą wyposażeni w wiedzę i kompetencje, które są niezwykle cenne na współczesnym rynku pracy. Mogą oni znaleźć zatrudnienie w biurach projektowych, firmach budowlanych, instytucjach doradczych, a także rozpocząć własną działalność gospodarczą. Ich wiedza z zakresu audytu energetycznego, certyfikacji budynków, doboru odpowiednich materiałów izolacyjnych, systemów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacją) oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii uczyni ich poszukiwanymi specjalistami. Szkoła kładzie nacisk na praktyczne aspekty nauczania, dlatego studenci będą mieli możliwość pracy z nowoczesnym sprzętem badawczym, symulatorami oraz oprogramowaniem do projektowania i analizy energetycznej budynków. To pozwoli im na zdobycie cennego doświadczenia, które będzie procentować w ich przyszłej karierze zawodowej. Zwiększenie energooszczędności w budownictwie to nie tylko kwestia ekonomiczna, ale przede wszystkim środowiskowa. Mniej zużytej energii to mniejsza emisja CO2 i lepsza jakość powietrza. Dlatego kształcenie specjalistów w tej dziedzinie jest inwestycją w przyszłość całego społeczeństwa.

Fundamentalne Zasady Budownictwa Energooszczędnego

Budownictwo energooszczędne opiera się na kilku kluczowych filarach, które wspólnie tworzą system minimalizujący zapotrzebowanie budynku na energię do celów grzewczych, chłodniczych oraz do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Pierwszym i zarazem najważniejszym elementem jest doskonała izolacja termiczna przegród zewnętrznych, czyli ścian, dachu i fundamentów. Wysokiej jakości materiały izolacyjne, zastosowane w odpowiedniej grubości i bez mostków termicznych, skutecznie ograniczają straty ciepła w okresie zimowym i zapobiegają przegrzewaniu się pomieszczeń latem. Kluczowe jest nie tylko samo użycie materiałów izolacyjnych, ale również staranność wykonania i ciągłość izolacji na całej powierzchni zewnętrznej budynku. Niedopuszczalne są przerwy w izolacji, które stanowią tzw. mostki termiczne – miejsca, przez które ciepło ucieka na zewnątrz lub przenika do wnętrza, znacznie obniżając efektywność całego systemu.

Kolejnym fundamentalnym aspektem jest zapewnienie wysokiej szczelności powietrznej budynku. Oznacza to, że konstrukcja budynku powinna być tak wykonana, aby minimalizować niekontrolowany przepływ powietrza na zewnątrz i do wewnątrz. Nieszczelności mogą prowadzić do znacznych strat ciepła, a także do pojawienia się wilgoci i zagrzybienia przegród budowlanych. Aby temu zapobiec, stosuje się specjalne membrany i taśmy uszczelniające, a także dokładnie analizuje się wszystkie połączenia elementów konstrukcyjnych. Badanie szczelności budynku za pomocą turbiny powietrznej (blower door test) jest standardową procedurą weryfikującą jakość wykonania i pozwala na zlokalizowanie ewentualnych nieszczelności. Dzięki temu można wprowadzić niezbędne poprawki przed zakończeniem budowy, co jest znacznie tańsze i efektywniejsze niż późniejsze remonty.

Trzecim, równie ważnym elementem, jest zastosowanie efektywnych systemów wentylacji z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacji. W szczelnych budynkach niezbędne jest zapewnienie dopływu świeżego powietrza, jednak tradycyjne metody wentylacji (np. grawitacyjna czy wywiewna) powodują ogromne straty ciepła. System rekuperacji polega na wymianie powietrza wewnątrz budynku w taki sposób, że ciepłe powietrze usuwane z pomieszczeń ogrzewa świeże powietrze nawiewane z zewnątrz. W ten sposób odzyskuje się znaczną część energii cieplnej, która w innym przypadku zostałaby bezpowrotnie utracona. Nowoczesne centrale wentylacyjne z rekuperacją osiągają sprawność odzysku ciepła na poziomie nawet ponad 90%, co przekłada się na znaczące oszczędności w kosztach ogrzewania oraz poprawę jakości powietrza wewnątrz budynku. Ponadto, kluczowe jest także stosowanie energooszczędnej stolarki otworowej (okien i drzwi) o niskim współczynniku przenikania ciepła U, a także optymalne wykorzystanie energii słonecznej poprzez odpowiednie usytuowanie budynku i zastosowanie przeszkleń od strony południowej, co nazywane jest pasywnym wykorzystaniem energii słonecznej.

Nowoczesne Technologie i Materiały w Budownictwie Energooszczędnym

Branża budowlana nieustannie ewoluuje, wprowadzając na rynek coraz to nowsze i bardziej zaawansowane technologicznie rozwiązania, które mają na celu zwiększenie efektywności energetycznej budynków. Jednym z kluczowych obszarów innowacji są materiały budowlane. Obok tradycyjnych materiałów, takich jak beton czy cegła, coraz większą popularność zyskują materiały o podwyższonych parametrach izolacyjnych, takie jak na przykład pianka poliuretanowa, która charakteryzuje się bardzo niskim współczynnikiem przewodzenia ciepła i doskonałą przyczepnością do różnorodnych podłoży. Coraz powszechniej stosuje się również keramzytobeton, beton komórkowy o podwyższonej izolacyjności, a także zaawansowane systemy izolacji cieplnej, takie jak styropian grafitowy czy wełna mineralna o specjalnej strukturze, które oferują lepsze parametry izolacyjne przy mniejszej grubości.

W kontekście okien i drzwi, które stanowią newralgiczne punkty każdej budowli pod kątem strat ciepła, rozwijane są technologie pozwalające na uzyskanie coraz niższych współczynników przenikania ciepła (U). Mowa tu o nowoczesnych profilach okiennych wykonanych z tworzyw sztucznych o wielu komorach wewnętrznych, drewna klejonego warstwowo z wkładkami izolacyjnymi, czy też profili aluminiowych z przekładką termiczną. Równie ważna jest technologia zastosowana w pakiecie szybowym. Dwu- lub trzyszybowe pakiety wypełnione gazem szlachetnym (argonu lub kryptonu), z powłokami niskoemisyjnymi (Low-E) znacząco redukują straty ciepła. Niektóre rozwiązania oferują współczynniki U na poziomie poniżej 0,5 W/(m²K), co jest wynikiem zbliżonym do parametrów ścian czy dachu.

Serwis AGD w Bolesławcu

Kolejnym obszarem intensywnych badań i rozwoju są systemy zarządzania energią w budynkach. Inteligentne systemy budynkowe (BMS – Building Management Systems) pozwalają na zintegrowane sterowanie ogrzewaniem, wentylacją, klimatyzacją, oświetleniem, a nawet systemami bezpieczeństwa i roletami zewnętrznymi. Dzięki zaawansowanym algorytmom i czujnikom, systemy te optymalizują zużycie energii w zależności od potrzeb, obecności mieszkańców czy warunków zewnętrznych. Na przykład, system może automatycznie obniżać temperaturę w pomieszczeniach, gdy nikt w nich nie przebywa, lub intensywniej wykorzystywać światło dzienne, redukując potrzebę sztucznego oświetlenia. Coraz większe znaczenie zyskują również systemy odnawialnych źródeł energii, takie jak panele fotowoltaiczne do produkcji energii elektrycznej czy kolektory słoneczne do podgrzewania wody użytkowej, które mogą być zintegrowane z systemami budynkowymi, tworząc samowystarczalne energetycznie budynki.

Rola Laboratorium w Kształceniu Budowniczych Energooszczędnych

Uruchomienie specjalistycznego laboratorium przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Kaliszu stanowi przełom w procesie kształcenia studentów na kierunku budownictwo energooszczędne. Tradycyjne metody nauczania, oparte głównie na teorii i podręcznikach, często nie są w stanie oddać złożoności procesów zachodzących w nowoczesnych, energooszczędnych budynkach. Laboratorium pozwala na przeniesienie nauki z sali wykładowej do świata rzeczywistego, gdzie studenci mogą na własne oczy obserwować, mierzyć i analizować parametry pracy różnych systemów i materiałów budowlanych.

W laboratorium studenci będą mieli możliwość przeprowadzania szczegółowych badań właściwości izolacyjnych materiałów budowlanych przy użyciu nowoczesnych przyrządów pomiarowych, takich jak komory klimatyczne czy mierniki grubości warstwy izolacyjnej. Będą mogli symulować różne warunki termiczne i wilgotnościowe, aby ocenić, jak materiały zachowują się w ekstremalnych sytuacjach. Kluczowe jest również możliwość praktycznego badania efektywności wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Studenci nauczą się obsługi zaawansowanych anemometrów, mierników CO2, a także analizatorów jakości powietrza, co pozwoli im na zrozumienie mechanizmów wymiany powietrza i optymalizację pracy rekuperatorów. Ponadto, laboratorium wyposażone jest w aparaturę do badania szczelności budynków, taką jak turbina powietrzna (blower door test) oraz kamery termowizyjne, które umożliwiają wizualizację rozkładu temperatury na powierzchniach i identyfikację mostków termicznych oraz innych niepożądanych zjawisk.

Wykorzystanie energii ze spalania paliw kopalnych w budownictwie generuje ogromne ilości zanieczyszczeń i przyczynia się do zmian klimatycznych. Budownictwo energooszczędne, skupiające się na minimalizacji zużycia tej energii, jest kluczowym elementem strategii zrównoważonego rozwoju. Laboratorium w PWSZ Kalisz daje studentom możliwość zgłębienia tajników odzyskiwania energii cieplnej z powietrza wywiewanego, która następnie może być wykorzystana do ogrzewania budynku lub podgrzewania wody użytkowej. Studenci poznają różne technologie systemów rekuperacji, ich budowę, zasadę działania oraz parametry techniczne. Mogą również badać efektywność systemów wykorzystujących energię odnawialną, takich jak małe instalacje fotowoltaiczne czy kolektory słoneczne, analizując ich wydajność w zależności od natężenia promieniowania słonecznego i warunków atmosferycznych. Dzięki tak praktycznemu podejściu do nauki, absolwenci kierunku będą doskonale przygotowani do wdrażania innowacyjnych rozwiązań w praktyce.

Wsparcie Rządowe i Potencjał Rynkowy Budownictwa Energooszczędnego

Polski rząd od lat aktywnie promuje idee budownictwa energooszczędnego i zrównoważonego rozwoju, wprowadzając różnorodne programy wsparcia finansowego dla inwestorów. Jednym z najbardziej znaczących przykładów jest możliwość uzyskania dopłaty do budowy domu jednorodzinnego, która w ramach programów takich jak „Czyste Powietrze” czy wcześniejsze inicjatywy związane z dofinansowaniem termomodernizacji, może sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Programy te są stale aktualizowane i dostosowywane do zmieniających się realiów rynkowych oraz potrzeb społeczeństwa. Ich celem jest nie tylko obniżenie kosztów budowy energooszczędnych domów, co czyni je bardziej dostępnymi dla szerszego grona odbiorców, ale także stymulowanie popytu na tego typu budownictwo i promowanie nowoczesnych technologii.

Obecność takich programów motywuje inwestorów do wyboru rozwiązań przyjaznych środowisku i ekonomicznych w dłuższej perspektywie. Dom energooszczędny, choć może wymagać nieco większych nakładów początkowych, zwraca się w postaci znacząco niższych rachunków za ogrzewanie i konserwację w ciągu kolejnych lat. Rządowe dopłaty, takie jak wspomniane 50 tysięcy złotych, stanowią potężny impuls, który może przesądzić o wyborze technologii i materiałów. Warto jednak podkreślić, że aby skorzystać z dofinansowania, inwestycja musi spełniać ściśle określone kryteria techniczne i energetyczne, co jednocześnie wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy i umiejętności od projektantów i wykonawców. I tu właśnie pojawia się kluczowa rola nowo powstałego kierunku w PWSZ Kalisz – ma on na celu wykształcenie właśnie takich specjalistów, którzy będą potrafili sprostać tym wymaganiom i skutecznie wdrażać zasady budownictwa energooszczędnego.

Potencjał rynkowy budownictwa energooszczędnego w Polsce jest ogromny i wciąż rośnie. Rosnące ceny energii, zaostrzające się przepisy prawne dotyczące efektywności energetycznej budynków (zgodne z dyrektywami unijnymi), a także rosnąca świadomość ekologiczna konsumentów napędzają popyt na tego typu rozwiązania. Deweloperzy coraz częściej włączają do swojej oferty budynki o podwyższonym standardzie energetycznym, zdając sobie sprawę, że jest to nie tylko trend, ale przyszłość branży. Zapotrzebowanie na wykwalifikowanych inżynierów, projektantów i wykonawców posiadających wiedzę z zakresu budownictwa energooszczędnego stale rośnie. Absolwenci kierunku budownictwo energooszczędne PWSZ Kalisz będą więc mieli szerokie perspektywy zatrudnienia w dynamicznie rozwijającej się gałęzi przemysłu budowlanego, zarówno w Polsce, jak i potencjalnie na rynkach zagranicznych, gdzie również obserwuje się silny nacisk na zrównoważone budownictwo.